Słownictwo medyczne w praktyce | Medical Vocabulary in Practice
Podstawowe terminy medyczne
| Polish | English |
|---|---|
| Serce | Heart |
| Ciśnienie krwi | Blood pressure |
| Puls | Pulse |
| Tętno | Heart rate |
| Kardiolog | Cardiologist |
| Naczynie krwionośne | Blood vessel |
| Żyła | Vein |
| Tętnica | Artery |
| Cholesterol | Cholesterol |
| Profil lipidowy | Lipid profile |
| Triglicerydy | Triglycerides |
| Przerost | Hypertrophy |
| Ciśnienie skurczowe | Systolic pressure |
| Ciśnienie rozkurczowe | Diastolic pressure |
| Angiografia | Angiography |
| Angioplastyka balonowa | Balloon angioplasty |
| Stent wieńcowy | Coronary stent |
| Lek przeciwzakrzepowy | Anticoagulant |
| Beta-bloker | Beta-blocker |
| Bloker kanału wapniowego | Calcium channel blocker |
| Lek przeciwpłytkowy | Antiplatelet agent |
| Diuretyk | Diuretic |
| Zaburzenie równowagi elektrolitowej | Electrolyte imbalance |
| Tony serca | Heart sounds |
| Płyn w osierdziu | Pericardial effusion |
| Krążenie płucne | Pulmonary circulation |
| Krążenie ogólne | Systemic circulation |
| Przerost lewej komory | Left ventricular hypertrophy |
| Przerost prawej komory | Right ventricular hypertrophy |
| Rzut serca | Cardiac output |
| Frakcja wyrzutowa | Ejection fraction |
| Niedokrwienie | Ischemia |
| Enzymy sercowe | Cardiac enzymes |
| Troponina | Troponin |
| Kinaza kreatynowa (CK) | Creatine kinase (CK) |
| Zwężenie zastawki aortalnej | Aortic stenosis |
| Niedomykalność zastawki mitralnej | Mitral regurgitation |
| Zakrzepica tętnic wieńcowych | Coronary thrombosis |
| Kardiowersja | Cardioversion |
| Ablacja (serca) | Ablation (cardiac) |
Kluczowe objawy i schorzenia
| Polish | English |
|---|---|
| Zawał serca (Zawał mięśnia sercowego) | Heart attack (Myocardial infarction) |
| Ból w klatce piersiowej | Chest pain |
| Duszność | Shortness of breath |
| Kołatanie serca | Palpitations |
| Zmęczenie | Fatigue |
| Omdlenie | Syncope |
| Zawroty głowy | Dizziness |
| Nadciśnienie | Hypertension |
| Niedociśnienie | Hypotension |
| Choroba niedokrwienna serca (ChNS) | Coronary artery disease (CAD) |
| Miażdżyca | Atherosclerosis |
| Dławica piersiowa | Angina (Angina pectoris) |
| Niewydolność serca | Congestive heart failure (CHF) |
| Arytmia | Arrhythmia |
| Tachykardia | Tachycardia |
| Bradykardia | Bradycardia |
| Nagłe zatrzymanie krążenia | Cardiac arrest |
| Zapalenie osierdzia | Pericarditis |
| Zapalenie wsierdzia | Endocarditis |
| Choroba zastawek serca | Heart valve disease |
| Udar mózgu | Stroke (Cerebrovascular accident) |
| Migotanie (przedsionków/komór) | Fibrillation (Atrial/Ventricular) |
| Obrzęk | Edema (swelling) |
| Obrzęk obwodowy | Peripheral edema |
| Obrzęk nóg | Swelling of the legs |
| Sinica | Cyanosis |
| Przepełnienie żył szyjnych | Jugular venous distention (JVD) |
| Nieregularne bicie serca | Irregular heartbeat |
| Nudności | Nausea |
| Pocenie się | Sweating |
| Utrata przytomności | Loss of consciousness |
| Osłabienie | Weakness |
| Zator płucny | Pulmonary embolism |
| Szmer sercowy | Heart murmur |
| Chromanie przestankowe | Claudication |
| Orthopnoe | Orthopnea |
Narzędzia diagnostyczne i procedury
| Polish | English |
|---|---|
| Badanie fizykalne | Physical examination |
| Badanie krwi | Blood test |
| Elektrokardiogram (EKG) | Electrocardiogram (ECG/EKG) |
| Echokardiogram | Echocardiogram |
| Test wysiłkowy | Stress test (Exercise test) |
| Holter | Holter monitor |
| Monitorowanie ciśnienia krwi | Blood pressure monitoring |
| Pulsoksymetria | Pulse oximetry |
| RTG klatki piersiowej | Chest X-ray |
| Koronarografia | Coronary angiography |
| Cewnikowanie serca | Cardiac catheterization |
| Rezonans magnetyczny serca (MRI) | Cardiac MRI |
| Tomografia komputerowa tętnic wieńcowych (CTCA) | CT coronary angiogram (CTCA) |
| Ultrasonografia dopplerowska | Doppler ultrasound |
Czynniki ryzyka i styl życia
| Polish | English |
|---|---|
| Palenie | Smoking |
| Otyłość | Obesity |
| Nadciśnienie | High blood pressure (Hypertension) |
| Wysoki poziom cholesterolu | High cholesterol |
| Siedzący tryb życia | Sedentary lifestyle |
| Niezdrowa dieta | Unhealthy diet |
| Historia chorób serca w rodzinie | Family history of heart disease |
| Cukrzyca | Diabetes |
| Stres | Stress |
| Brak aktywności fizycznej | Lack of physical activity |
| Spożycie alkoholu | Alcohol consumption |
| Wysoki poziom trójglicerydów | High triglycerides |
| Bezdech senny | Sleep apnea |
| Wiek (zaawansowany wiek) | Age (advanced age) |
| Płeć (ryzyko mężczyzn) | Gender (male risk) |
| Dieta bogata w tłuszcze nasycone | Poor diet high in saturated fats |
| Przewlekły stres | Chronic stress |
Sposoby leczenia i postępowanie
| Polish | English |
|---|---|
| Zmiana stylu życia | Lifestyle changes |
| Modyfikacja diety | Diet modification |
| Aktywność fizyczna | Physical activity |
| Rzucenie palenia | Smoking cessation |
| Kontrola masy ciała | Weight management |
| Kontrola ciśnienia krwi | Blood pressure control |
| Leki | Medications |
| Leki przeciwnadciśnieniowe | Antihypertensives |
| Beta-blokery | Beta-blockers |
| Inhibitory ACE | ACE inhibitors |
| Statyny | Statins |
| Leki przeciwpłytkowe | Antiplatelet drugs |
| Leki przeciwzakrzepowe | Anticoagulants |
| Diuretyki | Diuretics |
| Blokery kanału wapniowego | Calcium channel blockers |
| Nitrogliceryna | Nitroglycerin |
| Rehabilitacja kardiologiczna | Cardiac rehabilitation |
| Wszczepienie rozrusznika serca | Pacemaker implantation |
| Wszczepienie stentu wieńcowego | Coronary stent placement |
| Angioplastyka | Angioplasty |
| Pomostowanie aortalno-wieńcowe (CABG) | Coronary artery bypass surgery (CABG) |
| Defibrylacja | Defibrillation |
| Kardiowersja | Cardioversion |
| Przeszczep serca | Heart transplant |
| Wszczepialny kardiowerter-defibrylator (ICD) | Implantable cardioverter-defibrillator (ICD) |
| Urządzenie wspomagające lewą komorę (LVAD) | Left ventricular assist device (LVAD) |
| Terapia ablacyjna | Ablation therapy |
| Operacja wymiany zastawki | Valve replacement surgery |
Pytania o objawy pacjenta, które każdy lekarz powinien umieć zadać
| Polish | English |
|---|---|
| Czy odczuwa Pan/Pani ból w klatce piersiowej? | Do you experience chest pain? |
| Jak długo odczuwa Pan/Pani duszność? | How long have you had shortness of breath? |
| Czy ból w klatce piersiowej promieniuje do ramion lub szczęki? | Does the chest pain radiate to your arms or jaw? |
| Czy czuje Pan/Pani, że serce przyspiesza lub ma nierówne bicie? | Do you feel your heart racing or skipping beats? |
| Czy zauważył(a) Pan/Pani obrzęk nóg lub stóp? | Have you noticed any swelling in your legs or feet? |
| Czy odczuwa Pan/Pani zawroty głowy lub oszołomienie? | Do you feel dizzy or lightheaded? |
| Czy ostatnio Pan/Pani zemdlał(a)? | Have you fainted recently? |
| Czy ma Pan/Pani duszności podczas leżenia? | Do you experience shortness of breath when lying down? |
| Jak często odczuwa Pan/Pani zmęczenie lub osłabienie? | How often do you feel fatigued or weak? |
| Czy budzi się Pan/Pani w nocy z uczuciem braku tchu? | Do you wake up at night feeling short of breath? |
| Czy zauważył(a) Pan/Pani kołatanie lub nieregularne bicie serca? | Have you noticed any palpitations or irregular heartbeats? |
| Czy odczuwa Pan/Pani ból w klatce piersiowej podczas wysiłku fizycznego? | Do you have chest pain during physical activity? |
| Czy ból zmniejsza się lub nasila w spoczynku? | Does the pain improve or worsen when resting? |
| Czy odczuwa Pan/Pani nadmierne pocenie się? | Do you experience excessive sweating? |
| Czy ostatnio odczuwa Pan/Pani niezwykłe zmęczenie lub osłabienie? | Have you been feeling unusually tired or weak lately? |
| Czy czuje Pan/Pani nudności lub czy Pan/Pani wymiotował(a)? | Do you feel nauseous or have you vomited? |
| Czy odczuwa Pan/Pani ucisk lub napięcie w klatce piersiowej? | Do you feel pressure or tightness in your chest? |
Pytania o historię medyczną pacjenta, które każdy lekarz powinien umieć zadać
| Polish | English |
|---|---|
| Czy w rodzinie występowały choroby serca? | Do you have a family history of heart disease? |
| Czy kiedykolwiek zdiagnozowano u Pana/Pani nadciśnienie? | Have you ever been diagnosed with high blood pressure? |
| Czy miał(a) Pan/Pani kiedykolwiek wysoki poziom cholesterolu? | Have you ever had high cholesterol levels? |
| Czy miał(a) Pan/Pani zawał serca lub udar mózgu? | Have you ever had a heart attack or stroke? |
| Czy ma Pan/Pani historię arytmii (nieregularnego bicia serca)? | Do you have a history of arrhythmias (irregular heartbeats)? |
| Czy zdiagnozowano u Pana/Pani cukrzycę? | Have you ever been diagnosed with diabetes? |
| Czy kiedykolwiek stwierdzono u Pana/Pani problemy z zastawkami serca? | Do you have any history of heart valve problems? |
| Czy przeszedł(ęła) Pan/Pani jakieś operacje lub zabiegi na sercu? | Have you undergone any heart surgeries or procedures? |
| Czy obecnie przyjmuje Pan/Pani jakieś leki na serce? | Are you currently taking any medications for your heart? |
| Czy kiedykolwiek powiedziano Panu/Pani, że ma Pan/Pani szmer sercowy? | Have you ever been told you have a heart murmur? |
| Czy miał(a) Pan/Pani historię bólu w klatce piersiowej lub dławicy piersiowej? | Do you have a history of chest pain or angina? |
| Czy kiedykolwiek miał(a) Pan/Pani badania serca, takie jak EKG lub echokardiogram? | Have you ever had any heart-related tests, such as an ECG or echocardiogram? |
| Czy kiedykolwiek palił(a) Pan/Pani papierosy lub używał(a) wyrobów tytoniowych? | Have you ever smoked or used tobacco products? |
| Czy w przeszłości spożywał(a) Pan/Pani nadmierne ilości alkoholu? | Do you have a history of excessive alcohol consumption? |
| Czy ma Pan/Pani historię otyłości lub znaczących zmian masy ciała? | Do you have any history of obesity or significant weight changes? |
| Czy zdiagnozowano u Pana/Pani inne przewlekłe choroby (np. choroby nerek, płuc)? | Have you been diagnosed with any other chronic conditions (e.g., kidney disease, lung disease)? |
| Czy kiedykolwiek odczuwał(a) Pan/Pani ból nóg lub obrzęk związany z problemami sercowymi? | Have you ever experienced leg pain or swelling related to heart problems? |
| Czy ostatnio przeżył(a) Pan/Pani znaczący stres lub traumę? | Have you had any recent significant stress or trauma in your life? |
| Czy ma Pan/Pani znane alergie na leki lub pokarmy? | Do you have any known allergies to medications or foods? |
Pytania o diagnozę, które pacjenci często zadają
| Polish | English |
|---|---|
| Co powoduje mój ból w klatce piersiowej? | What is causing my chest pain? |
| Czy moje schorzenie zagraża życiu? | Is my condition life-threatening? |
| Czy potrzebuję dodatkowych badań, aby potwierdzić diagnozę? | Do I need further tests to confirm the diagnosis? |
| Jakiego rodzaju problem z sercem mam? | What type of heart problem do I have? |
| Jak poważne jest moje schorzenie? | How serious is my condition? |
| Czy moje schorzenie można leczyć wyłącznie lekami? | Can my condition be treated with medications alone? |
| Czy będę potrzebować operacji? | Will I need surgery? |
| Jaka jest prognoza dla mojego schorzenia? | What is the prognosis for my condition? |
| Czy jest to schorzenie przewlekłe? | Is this a chronic condition? |
| Jak moje schorzenie wpłynie na moje codzienne życie? | How will my condition affect my daily life? |
| Czy mój problem z sercem może się pogorszyć z czasem? | Can my heart problem get worse over time? |
| Czy powinienem/ powinnam wprowadzić zmiany w stylu życia? | Are there lifestyle changes I should make? |
| Jakie mogą być możliwe powikłania mojego schorzenia? | What are the possible complications of my diagnosis? |
| Jak szybko muszę rozpocząć leczenie? | How quickly do I need to start treatment? |
| Jak zostanie ustalony mój plan leczenia? | How will my treatment plan be determined? |
| Czy będę musiał(a) brać leki do końca życia? | Will I need to take medication for the rest of my life? |
| Jakie są ryzyka i korzyści związane z leczeniem? | What are the risks and benefits of the treatment? |
| Czy moje schorzenie można wyleczyć, czy tylko kontrolować? | Can my condition be cured, or is it manageable? |
| Czy powinienem/ powinnam zasięgnąć drugiej opinii? | Should I seek a second opinion? |
| Jak często będę musiał(a) przychodzić na wizyty kontrolne? | How often will I need follow-up appointments? |
| Czy są dostępne jakieś alternatywne metody leczenia? | Are there any alternative treatments available? |
Pytania o leczenie, które pacjenci często zadają
| Polish | English |
|---|---|
| Jakie są moje opcje leczenia? | What are my treatment options? |
| Jak długo będę musiał(a) brać przepisane leki? | How long will I need to take the prescribed medication? |
| Czy są jakieś skutki uboczne tego leczenia? | Are there any side effects of this treatment? |
| Co się stanie, jeśli pominę dawkę leku? | What happens if I miss a dose of my medication? |
| Czy będę potrzebować operacji, czy można kontrolować moje schorzenie lekami? | Will I need surgery, or can my condition be managed with medication? |
| Jak skuteczne jest to leczenie dla mojego schorzenia? | How effective is this treatment for my condition? |
| Czy będę musiał(a) przyjmować te leki do końca życia? | Will I need to take these medications for the rest of my life? |
| Czy mogę przestać brać leki, jeśli poczuję się lepiej? | Can I stop taking my medication if I feel better? |
| Jak będziemy monitorować mój postęp w trakcie leczenia? | How will we monitor my progress during treatment? |
| Czy powinienem/ powinnam wprowadzić zmiany w stylu życia w ramach leczenia? | Are there any lifestyle changes I need to make alongside my treatment? |
| Co powinienem/ powinnam zrobić, jeśli wystąpią skutki uboczne? | What should I do if I experience side effects? |
| Czy będę potrzebować regularnych wizyt kontrolnych? | Will I need regular follow-up appointments? |
| Jak długo potrwa, zanim zobaczę poprawę po tym leczeniu? | How long will it take to see improvement with this treatment? |
| Czy są jakieś alternatywy dla zalecanego leczenia? | Are there any alternatives to the recommended treatment? |
| Jakie są ryzyka i korzyści związane z leczeniem? | What are the risks and benefits of the treatment? |
| Czy leczenie wyleczy moje schorzenie, czy tylko złagodzi jego objawy? | Will this treatment cure my condition or just manage the symptoms? |
| Czy mogę kontynuować normalne aktywności podczas leczenia? | Can I continue with my normal activities during treatment? |
| Czy podczas leczenia są jakieś ograniczenia dietetyczne? | Are there any dietary restrictions during treatment? |
| Jak leczenie wpłynie na jakość mojego życia? | How will this treatment affect my quality of life? |
| Czy istnieje ryzyko, że moje schorzenie się pogorszy mimo leczenia? | Is there a chance my condition will worsen even with treatment? |
| Ile będzie kosztowało leczenie i czy jest ono objęte ubezpieczeniem? | How much will the treatment cost, and is it covered by insurance? |